# Doğrulama Kodu Testi (CAPTCHA)

Kaynak: https://bg.gen.tr/dogrulama-kodu-testi · Yayın: 2026-06-16

> Bir işlemi insanın mı yoksa otomatik bir botun mu yaptığını ayırt etmeye yarayan test.

**Doğrulama kodu testi** (CAPTCHA), bir web sitesinde veya uygulamada bir işlemi gerçekten bir insanın mı yoksa otomatik bir programın (botun) mu yaptığını ayırt etmeye yarayan bir testtir. Adı, "Bilgisayarları ve İnsanları Birbirinden Ayıran Tam Otomatik Kamusal Turing Testi"nin İngilizce kısaltmasıdır.

Temel mantığı, insanlar için kolay ama bilgisayarların çözmesi zor olan görevler sunmaktır: çarpık yazılmış harfleri okumak, belirli nesneleri içeren görselleri seçmek veya basit bir kutucuğu işaretlemek gibi. Bu testler, otomatik kötüye kullanımı engellemek için kullanılır; örneğin sahte hesapların toplu açılması, yorum/spam botları, bilet kapatma botları ve giriş ekranlarına yapılan kaba kuvvet ile kimlik bilgisi doldurma saldırıları CAPTCHA ile yavaşlatılır.

Zamanla botlar bu testleri çözmede ustalaştığından, CAPTCHA teknolojisi de gelişmiştir. Modern sürümler (örneğin görünmez/risk temelli sistemler), kullanıcıya açık bir test sunmak yerine fare hareketleri ve davranış gibi sinyalleri arka planda analiz ederek insan-bot ayrımını yapar. CAPTCHA tek başına tam bir güvenlik önlemi değil, otomatik saldırıları caydıran tamamlayıcı bir katmandır.