# Özet Fonksiyonu (Hashing)

Kaynak: https://bg.gen.tr/ozet-fonksiyonu · Yayın: 2026-06-16

> Veriyi geri döndürülemez sabit uzunlukta bir parmak izine dönüştüren işlem.

**Özet fonksiyonu** (hashing), herhangi bir uzunluktaki veriyi sabit uzunlukta ve geri döndürülemeyen bir "parmak izine" dönüştüren matematiksel işlemdir. Aynı girdi her zaman aynı çıktıyı üretir; ancak çıktıdan (özet değerinden) girdiyi geri hesaplamak pratikte imkânsızdır. Girdideki en küçük değişiklik bile tamamen farklı bir özet üretir.

Bu özellik iki temel kullanım sağlar. Birincisi parola saklamadır: sistemler parolaları açık metin yerine özet değerleriyle tutar; böylece veritabanı çalınsa bile parolalar doğrudan okunamaz. İkincisi bütünlük doğrulamasıdır: bir dosyanın indirildikten sonra değişmediğini, özet değerlerini karşılaştırarak teyit edebilirsiniz.

Parola saklarken sıradan ve hızlı algoritmalar yeterli değildir; bcrypt, scrypt veya Argon2 gibi kasıtlı olarak **yavaş** ve her parolaya özel "tuz" (salt) ekleyen algoritmalar kullanılmalıdır. Bu, gökkuşağı tablosu ve kaba kuvvet saldırılarını yavaşlatır. MD5 ve SHA-1 ise kırılabildikleri için güvenlik amacıyla artık önerilmez.