Sözlük — Herkes İçin Bilgi Güvenliği

A

Acemi Saldırgan (Script Kiddie): Hazır araç ve betiklerle saldıran, teknik bilgisi sınırlı kişi.
Açık Anahtarlı Şifreleme (Public-Key Cryptography): Biri herkese açık, biri gizli iki anahtar kullanan şifreleme yöntemi.
Açık Önem Puanlama Sistemi (CVSS): Bir güvenlik açığının ciddiyetini 0 ile 10 arası standart bir puanla derecelendiren sistem.
Adli Bilişim (Digital Forensics): Siber olayları çözmek için dijital kanıtların delil bütünlüğü korunarak toplanıp incelenmesi.
Ağ Bölümleme (Network Segmentation): Ağı, bir bölgedeki ihlalin diğerlerine yayılmasını önlemek için bölmelere ayırma.
Alan Adı Taklidi (Typosquatting): Yaygın bir alan adının yazım hatalı benzerlerini kaydederek kullanıcıları kandırma.
Antivirüs (Antivirus): Bilinen zararlı yazılımları tespit edip temizleyen koruma programı.
Arabellek Taşması (Buffer Overflow): Bir programın ayrılan bellek alanından fazla veri yazmasıyla oluşan, kötüye kullanılabilen hata.
Aralık Geçişi (Tailgating): Yetkisiz birinin, yetkili kişinin arkasından güvenli bir alana izinsiz girmesi.
Arka Kapı (Backdoor): Normal güvenlik denetimlerini atlayarak bir sisteme gizli erişim sağlayan yol.
Ayrıcalık Yükseltme (Privilege Escalation): Sınırlı bir erişimden, yönetici düzeyinde daha yüksek yetkilere ulaşma tekniği.
Ayrıcalıklı Erişim Yönetimi (PAM): Yönetici gibi yüksek yetkili hesapların erişimini sıkı biçimde denetleyip izleyen yaklaşım.

B

Bal Küpü (Honeypot): Saldırganları çekmek ve davranışlarını incelemek için kurulan sahte, tuzak sistem.
Balina Avı (Whaling): Üst düzey yöneticileri (CEO, CFO gibi) hedef alan, yüksek değerli hedefli oltalama türü.
Beyaz Şapkalı Hacker (White Hat): Sistemlerdeki açıkları izinli ve yasal biçimde bulup bildiren etik güvenlik uzmanı.
Bilgi Güvenliği (Information Security): Bilginin her biçiminin gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik ilkeleriyle korunması.
Bilgisayar Virüsü (Computer Virus): Kendini başka dosya veya programlara bulaştırarak yayılan zararlı yazılım türü.
Bilinen Güvenlik Açığı Kaydı (CVE): Kamuya açık bilinen güvenlik açıklarına verilen, herkesçe ortak kullanılan benzersiz kimlik.
Biyometrik Doğrulama (Biometrics): Parmak izi, yüz veya ses gibi biyolojik özelliklerle kimlik doğrulama.
Bot Ağı (Botnet): Saldırganın uzaktan yönettiği, ele geçirilmiş çok sayıda cihazdan oluşan ağ.
Bulut Güvenliği (Cloud Security): Bulut hizmetlerinde tutulan veri ve uygulamaların korunmasına yönelik önlemler bütünü.
Büyük Dil Modeli (LLM): Büyük miktarda metinle eğitilmiş, insan diline yakın metin üreten yapay zekâ modeli.

C

Casus Yazılım (Spyware): Sizi gizlice izleyip tuş vuruşları, gezinme alışkanlıkları gibi bilgileri toplayan zararlı yazılım.
CEO Dolandırıcılığı (CEO Fraud): Saldırganın üst yönetici gibi davranıp çalışanlardan acil para transferi istemesi.
CIA Üçlüsü (CIA Triad): Bilgi güvenliğinin üç temel ilkesi: Gizlilik, Bütünlük ve Erişilebilirlik.

Ç

Çerez (Cookie): Web sitelerinin tarayıcınıza kaydettiği, oturum ve tercihleri hatırlamaya yarayan küçük veri.
Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA): Girişte parolanın yanında en az bir kanıt daha (kod, uygulama onayı, parmak izi) isteyen koruma.
Çöp Karıştırma (Dumpster Diving): Atılan belge ve cihazları inceleyerek saldırıda kullanılacak bilgi toplama.

D

Dağıtık Hizmet Dışı Bırakma (DDoS): Çok sayıda ele geçirilmiş cihazdan aynı anda yapılan, hizmeti çökerten saldırı.
Denetim Kaydı (Audit Log): Sistemde kim, ne zaman, hangi işlemi yaptı sorusunu yanıtlayan değiştirilemez kayıtlar.
Derin Sahte (Deepfake): Yapay zekâ ile üretilen, gerçeğinden ayırt edilmesi zor sahte video, ses veya görsel.
Derinlemesine Savunma (Defense in Depth): Tek bir önleme güvenmek yerine, üst üste binen birden çok güvenlik katmanı kullanma yaklaşımı.
Dijital Ayak İzi (Digital Footprint): Bir kişi veya kurum hakkında internette bulunabilen tüm izlerin ve bilgilerin toplamı.
Dijital İmza (Digital Signature): Bir mesajın gerçekten kimden geldiğini ve değiştirilmediğini kanıtlayan kriptografik imza.
Dijital Sertifika (SSL/TLS): Bir web sitesinin kimliğini doğrulayan ve trafiği şifreleyen güvenlik protokolü ve sertifikası.
DNS Sahteciliği (DNS Spoofing): Alan adı sorgularını manipüle ederek kullanıcıyı sahte bir siteye yönlendirme.
DNS Zehirleme (DNS Poisoning): DNS önbelleğine sahte kayıtlar yerleştirerek kullanıcıları sahte sitelere yönlendirme.
Doğrulama Kodu Testi (CAPTCHA): Bir işlemi insanın mı yoksa otomatik bir botun mu yaptığını ayırt etmeye yarayan test.
Donanım Güvenlik Anahtarı (Security Key): Girişte fiziksel olarak kullanılan, oltalamaya dirençli güçlü ikinci faktör cihazı.
Dosyasız Zararlı Yazılım (Fileless Malware): Diske dosya yazmadan, doğrudan bellekte ve meşru araçlar üzerinden çalışan zararlı.

E

En Az Yetki İlkesi (Principle of Least Privilege): Her kullanıcı ve programa yalnızca işini yapması için gereken en düşük yetkiyi verme ilkesi.
Endüstriyel Kontrol Sistemleri (ICS / SCADA): Endüstriyel süreçleri izleyip yöneten kontrol sistemleri (PLC, SCADA, DCS gibi).
Erişim Kontrol Listesi (ACL): Bir kaynağa kimlerin hangi izinlerle (okuma/yazma vb.) erişebileceğini tanımlayan kural listesi.
Erişim Kontrolü (Access Control): Kimin hangi kaynağa, hangi koşulda erişebileceğini belirleyen ve uygulayan güvenlik mekanizması.

F

Felaket Kurtarma (Disaster Recovery): Büyük bir kesinti sonrası sistem ve verileri yedeklerden geri getirme plan ve süreçleri.
Fidye Yazılımı (Ransomware): Dosyalarınızı şifreleyip erişimi engelleyen ve açmak için fidye talep eden zararlı yazılım.

G

Geçerken İndirme Saldırısı (Drive-by Download): Bir web sayfasını ziyaret etmenin, kullanıcı onay vermeden zararlı yazılım indirmesine yol açması.
Geçiş Anahtarı (Passkey): Parola yerine cihazınızdaki güvenli anahtar ve biyometriyle giriş yapmayı sağlayan, oltalamaya dirençli yöntem.
Gelişmiş Sürekli Tehdit (APT): Belirli bir hedefe uzun süre sessizce sızıp kalıcı olmayı amaçlayan, genelde organize ve kaynaklı saldırı.
Genişletilmiş Tespit ve Yanıt (XDR): Uç nokta, ağ, e-posta ve bulut verilerini tek çatıda birleştiren ileri tehdit tespiti.
Gizli Dinleme (Eavesdropping): İki taraf arasındaki iletişimi izinsiz olarak gizlice dinleme veya yakalama.
Gökkuşağı Tablosu (Rainbow Table): Parola özetlerini hızla geri çözmek için önceden hesaplanmış dev eşleşme tablosu.
Gölge BT (Shadow IT): Kurumun bilgi işlem biriminin bilgisi veya onayı olmadan kullanılan uygulama ve cihazlar.
Güvenlik Açığı Taraması (Vulnerability Scanning): Sistemleri bilinen güvenlik açıklarına karşı otomatik olarak tarayan süreç.
Güvenlik Açığı (Vulnerability): Bir sistemde saldırganların kötüye kullanabileceği zayıflık veya hata.
Güvenlik Bilgi ve Olay Yönetimi (SIEM): Farklı kaynaklardan gelen güvenlik kayıtlarını toplayıp ilişkilendirerek tehditleri ortaya çıkaran sistem.
Güvenlik Duvarı (Firewall): Ağ trafiğini kurallara göre süzerek istenmeyen erişimleri engelleyen güvenlik bariyeri.
Güvenlik Operasyon Merkezi (SOC): Bir kurumun güvenlik olaylarını sürekli izleyip müdahale eden uzman ekip ve merkez.
Güvenlik Orkestrasyonu ve Otomasyonu (SOAR): Güvenlik uyarılarına müdahaleyi otomatikleştirip farklı araçları tek akışta birleştiren yaklaşım.

H

Hacktivizm (Hacktivism): Siyasi veya ideolojik bir mesaj vermek için yapılan siber saldırılar.
Hata Ödül Programı (Bug Bounty): Güvenlik araştırmacılarını, açıkları bulup bildirdiklerinde ödüllendiren program.
Hava Boşluğu (Air Gap): Kritik bir sistemi, güvenlik için diğer ağlardan tümüyle fiziksel olarak yalıtma.
Hedefli Oltalama (Spear Phishing): Belirli bir kişiye veya kuruma özel hazırlanan, kişisel bilgilerle inandırıcılığı artırılmış oltalama saldırısı.
Hesap Ele Geçirme (Account Takeover): Bir saldırganın, çalınan kimlik bilgileriyle bir kullanıcının hesabının kontrolünü ele geçirmesi.
Hizmet Dışı Bırakma Saldırısı (DoS): Bir sistemi aşırı istekle boğarak hizmet veremez hâle getirme saldırısı.
Hizmet Olarak Fidye Yazılımı (RaaS): Fidye yazılımının, başka saldırganlara abonelik modeliyle kiralanması.

I

IP Adresi (IP Address): İnternete bağlı her cihazı tanımlayan ve veri alışverişini sağlayan benzersiz numara.

İ

İçeriden Tehdit (Insider Threat): Kuruma erişimi olan çalışan, eski çalışan veya iş ortağından kaynaklanan güvenlik riski.
İfşa (Doxxing): Bir kişinin özel bilgilerinin rızası olmadan toplanıp internette yayımlanması.
İhlal Göstergesi (Indicator of Compromise): Bir sistemin ele geçirildiğine işaret eden iz veya kanıt (şüpheli IP, dosya, davranış).
İki Adımlı Doğrulama (2FA): Parolaya ek olarak ikinci bir doğrulama adımı isteyen güvenlik yöntemi.
İstem Enjeksiyonu (Prompt Injection): Bir yapay zekâ modeline, geliştiricinin talimatlarını ezecek gizli komutlar vererek onu kötüye kullanma tekniği.
İstenmeyen E-posta (Spam): İsteğiniz dışında toplu gönderilen, bazen oltalama veya zararlı ek taşıyan e-postalar.
İstismar Kodu (Exploit): Bir güvenlik açığından yararlanarak sisteme sızmayı veya zarar vermeyi sağlayan kod ya da teknik.
İş E-postası Ele Geçirme (BEC): Yönetici veya tedarikçi kimliğine bürünerek sahte para transferi ya da bilgi talebi yapılan dolandırıcılık.
İş Sürekliliği (Business Continuity): Bir kriz ya da saldırı sırasında kritik işlerin aksamadan sürdürülmesini sağlama planı.

K

Kaba Kuvvet Saldırısı (Brute Force): Doğru parolayı bulana kadar tüm olasılıkları tek tek deneyen otomatik saldırı.
Karanlık Ağ (Dark Web): Yalnızca özel yazılımlarla erişilen, arama motorlarınca indekslenmeyen gizli internet katmanı.
Kırmızı Takım (Red Team): Gerçek saldırganları taklit ederek kurumun savunmasını sınayan saldırı ekibi.
Kimlik Bilgisi Doldurma (Credential Stuffing): Bir sitede sızan kullanıcı adı ve parola çiftlerini başka sitelerde otomatik deneyerek hesap ele geçirme.
Kimlik Bilgisi Hırsızlığı (Credential Theft): Kullanıcı adı, parola veya oturum bilgilerinin çalınması.
Kimlik Doğrulama (Authentication): Bir kullanıcının gerçekten iddia ettiği kişi olduğunu kanıtlama süreci.
Kimlik Hırsızlığı (Identity Theft): Bir kişinin kimlik bilgilerinin çalınıp onun adına dolandırıcılık yapılması.
Kimlik ve Erişim Yönetimi (IAM): Kullanıcıların kim olduğunu ve hangi kaynaklara erişebileceğini yöneten politikalar ve araçlar bütünü.
Kişisel Veri (PII): Bir kişiyi doğrudan veya dolaylı olarak tanımlamaya yarayan her türlü bilgi.
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK): Türkiye’de kişisel verilerin işlenmesini ve korunmasını düzenleyen yasa.
Klon Oltalama (Clone Phishing): Gerçek bir e-postanın kopyasının, bağlantısı zararlıyla değiştirilip tekrar gönderilmesi.
Komuta Kontrol Sunucusu (C2): Saldırganın ele geçirdiği cihazlara komut gönderip veri topladığı uzak sunucu.
Konteyner Güvenliği (Container Security): Docker gibi konteyner teknolojileriyle çalışan uygulamaların ve imajların korunması.
Korkutucu Yazılım (Scareware): Sahte virüs uyarılarıyla korkutup gereksiz veya zararlı yazılım satın aldıran dolandırıcılık.
Koşullu Erişim (Conditional Access): Erişime, yalnızca belirli koşullar (cihaz, konum, risk) sağlandığında izin verme politikası.
Kök Kullanıcı Takımı (Rootkit): Sistemin derinine yerleşip kendini ve diğer zararlıları gizleyen, tespiti zor yazılım grubu.
Kötü Amaçlı Reklamcılık (Malvertising): Meşru reklam ağlarına zararlı reklamlar yerleştirerek zararlı yazılım yayma.
Kripto Hırsızlığı (Cryptojacking): Cihazınızın işlem gücünü izinsiz kullanarak kripto para madenciliği yapma.
Kullanıcı ve Varlık Davranış Analizi (UEBA): Olağan davranışı öğrenip sapmaları tespit ederek tehditleri ortaya çıkaran analiz yöntemi.

M

Makro Virüsü (Macro Virus): Ofis belgelerine gömülen ve belge açıldığında çalışan zararlı kod.
Mantık Bombası (Logic Bomb): Belirli bir koşul gerçekleşince çalışan, o ana kadar gizli kalan zararlı kod.
Mavi Takım (Blue Team): Saldırıları tespit edip savunan, sistemleri koruyan güvenlik ekibi.

N

Nesnelerin İnterneti (IoT): İnternete bağlı gündelik cihazların oluşturduğu, veri paylaşan ağ.

O

Olay Müdahale (Incident Response): Bir güvenlik olayını tespit, sınırlama, temizleme ve normale dönüş adımlarıyla yönetme süreci.
Oltalama (Phishing): Kendini güvenilir bir kaynak gibi gösteren sahte e-posta, mesaj veya web siteleriyle parola, kart bilgisi gibi verilerinizi ele geçirme yöntemi.
Omuz Sörfü (Shoulder Surfing): Birinin ekranınızı veya klavyenizi izleyerek parola ve hassas bilgi toplaması.
Operasyonel Güvenlik (OPSEC): Hassas bilgilerin, parça parça da olsa sızarak bir araya getirilmesini önleme disiplini.
Operasyonel Teknoloji (OT): Fiziksel süreçleri (üretim, enerji, su) izleyen ve denetleyen donanım ve yazılım sistemleri.
Ortadaki Adam Saldırısı (Man-in-the-Middle): İki taraf arasındaki iletişime gizlice araya girip dinleme veya değiştirme saldırısı.

Ö

Özet Fonksiyonu (Hashing): Veriyi geri döndürülemez sabit uzunlukta bir parmak izine dönüştüren işlem.

P

Paket Dinleme (Packet Sniffing): Ağdaki veri paketlerinin yakalanıp incelenmesi; korumasız trafikte bilgi çalmak için kullanılabilir.
Parola Cümlesi (Passphrase): Birden çok kelimeden oluşan, parolaya göre daha uzun ve hatırlaması kolay kimlik bilgisi.
Parola Püskürtme (Password Spraying): Çok sayıda hesapta birkaç yaygın parolayı deneyerek hesap ele geçirme tekniği.
Parola Yöneticisi (Password Manager): Tüm parolalarınızı sizin yerinize güvenli biçimde oluşturup saklayan uygulama.
Pharming (Pharming): Kullanıcıları, doğru adresi yazsalar bile sahte bir web sitesine yönlendiren dolandırıcılık.

R

Reklam Yazılımı (Adware): İstenmeyen reklamlar gösteren, bazen tarama alışkanlıklarınızı izleyen yazılım.
Risk Yönetimi (Risk Management): Güvenlik risklerini belirleme, değerlendirme ve önceliklendirerek azaltma süreci.

S

Sahte İkiz Wi-Fi (Evil Twin): Gerçek bir ağla aynı adı taşıyan, verileri izlemek için kurulan sahte Wi-Fi ağı.
Sahtecilik (Spoofing): Gönderen adresini, numarayı veya kimliği taklit ederek güvenilir görünme tekniği.
Saldırı Önleme Sistemi (IPS): Şüpheli trafiği yalnızca tespit etmekle kalmayıp otomatik olarak engelleyen sistem.
Saldırı Tespit Sistemi (IDS): Ağ veya sistemdeki şüpheli etkinlikleri izleyip yöneticileri uyaran sistem.
Saldırı Vektörü (Attack Vector): Saldırganın bir sisteme girmek için kullandığı yol veya yöntem.
Saldırı Yükü (Payload): Bir saldırının asıl zararı veren kısmı; çalıştığında gerçekleştirdiği eylem.
Saldırı Yüzeyi (Attack Surface): Bir sisteme saldırmak için kullanılabilecek tüm giriş noktalarının toplamı.
Sertifika Yetkilisi (Certificate Authority): Web sitelerinin kimliğini doğrulayan dijital sertifikaları veren güvenilir kurum.
Sertleştirme (Hardening): Bir sistemin saldırı yüzeyini, gereksiz özellikleri kapatıp güvenli ayarlar uygulayarak küçültme.
Sesli Oltalama (Vishing): Telefon görüşmesiyle, kendini banka veya kurum görevlisi gibi tanıtarak bilgi çalma yöntemi.
Sıfır Güven (Zero Trust): “Asla güvenme, her zaman doğrula” ilkesine dayanan; hiçbir erişimi peşinen güvenli saymayan güvenlik yaklaşımı.
Sıfırıncı Gün Açığı (Zero-Day): Üreticinin henüz fark etmediği ve yaması olmayan, bu yüzden çok tehlikeli güvenlik açığı.
Sızma Testi (Penetration Testing): Sistemlerin güvenliğini, izinli ve kontrollü gerçek saldırı denemeleriyle ölçen çalışma.
Siber Casusluk (Cyber Espionage): Gizli kurumsal veya devlet bilgilerine uzun süre fark edilmeden erişmeyi amaçlayan saldırı.
Siber Dayanıklılık (Cyber Resilience): Bir saldırıya rağmen işleri sürdürebilme ve hızla normale dönebilme yeteneği.
Siber Güvenlik (Cybersecurity): Bilgisayarların, ağların ve dijital verilerin yetkisiz erişime ve saldırılara karşı korunması; bilgi güvenliğinin dijital alana bakan bölümü.
Siber Hijyen (Cyber Hygiene): Güvenli kalmak için düzenli olarak uygulanan temel iyi alışkanlıklar bütünü.
Siber Saldırı (Cyberattack): Bilişim sistemlerine zarar vermek, veri çalmak veya erişimi engellemek için yapılan kasıtlı eylem.
Siber Sigorta (Cyber Insurance): Siber olayların yol açtığı mali zararları kısmen karşılamayı amaçlayan sigorta türü.
Silahsızlandırılmış Bölge (DMZ): İnternete açık hizmetleri, iç ağdan yalıtmak için aralarına konumlandıran ara güvenlik bölgesi.
Simetrik Şifreleme (Symmetric Encryption): Şifreleme ve çözme için aynı gizli anahtarın kullanıldığı hızlı şifreleme yöntemi.
Siteler Arası Betik Çalıştırma (XSS): Bir web sitesine zararlı betik enjekte ederek ziyaretçilerin tarayıcısında çalıştırma saldırısı.
Siteler Arası İstek Sahteciliği (CSRF): Oturumu açık bir kullanıcıya, farkında olmadan istenmeyen bir işlem yaptırma saldırısı.
Siyah Şapkalı Hacker (Black Hat): Kişisel çıkar veya zarar amacıyla, izinsiz ve yasa dışı saldırılar düzenleyen kişi.
SMS Oltalaması (Smishing): SMS veya mesajlaşma uygulamaları üzerinden yürütülen oltalama saldırısı.
Solucan (Worm): Kullanıcı etkileşimine gerek kalmadan kendini ağ üzerinden kopyalayarak yayılan zararlı yazılım.
Sorumlu Açıklama (Responsible Disclosure): Bir açığı, istismar edilmeden önce ilgili kuruma gizlice bildirip düzeltilmesine zaman tanıma.
Sosyal Mühendislik (Social Engineering): Teknik açık yerine insan psikolojisini kullanarak insanları kandırıp bilgi veya erişim elde etme.
Sözlük Saldırısı (Dictionary Attack): Yaygın kelime ve parolaların bulunduğu bir listeyi deneyerek parola kırma yöntemi.
Steganografi (Steganography): Bir bilginin, başka bir dosyanın (görsel, ses) içine fark edilmeyecek şekilde gizlenmesi.
Su Kuyusu Saldırısı (Watering Hole): Hedef kitlenin sık ziyaret ettiği meşru bir siteyi ele geçirip ziyaretçilere bulaştırma.
Sürüm Düşürme Saldırısı (Downgrade Attack): Bir bağlantıyı, daha zayıf ve kırılabilir eski bir protokole geri zorlama saldırısı.
SQL Enjeksiyonu (SQL Injection): Web formlarına zararlı veritabanı komutları girerek verilere izinsiz erişme veya değiştirme tekniği.

Ş

Şifreleme (Encryption): Veriyi yalnızca doğru anahtara sahip kişilerin okuyabileceği şifreli bir biçime dönüştürme.

T

Tehdit Aktörü (Threat Actor): Siber saldırıları gerçekleştiren kişi, grup veya organizasyon.
Tehdit Avcılığı (Threat Hunting): Bir alarm beklemeden, ağda fark edilmemiş tehditleri proaktif olarak arama çalışması.
Tehdit İstihbaratı (Threat Intelligence): Güncel saldırganlar, yöntemler ve göstergeler hakkında toplanan ve işlenen bilgi.
Tehdit Modelleme (Threat Modeling): Bir sistemin nasıl saldırıya uğrayabileceğini tasarım aşamasında öngörüp önlem alma çalışması.
Tek Kullanımlık Parola (OTP): Yalnızca bir kez ve kısa süre geçerli olan, genelde ikinci doğrulama adımında kullanılan kod.
Tek Oturum Açma (SSO): Tek bir kimlikle birden çok uygulamaya yeniden giriş yapmadan erişme yöntemi.
Tıklama Hırsızlığı (Clickjacking): Görünmez katmanlarla kullanıcıyı, fark etmeden farklı bir yere tıklatma saldırısı.
Tokenizasyon (Tokenization): Hassas bir veriyi, kendisi değersiz olan bir “jeton” ile değiştirerek koruma yöntemi.
Truva Atı (Trojan): Faydalı veya zararsız bir yazılım gibi görünüp arka planda zararlı işler yapan kötü amaçlı yazılım.
Tuş Kaydedici (Keylogger): Klavyede bastığınız tuşları kaydederek parola ve mesajlarınızı çalan araç.
Tuzlama (Salting): Parola özetine, her kullanıcıya özel rastgele bir değer ekleyerek güvenliği artırma.

U

Uç Nokta Tespit ve Yanıt (EDR): Bilgisayar ve sunucu gibi uç cihazlardaki tehditleri sürekli izleyip yanıtlayan çözüm.
Uç Nokta (Endpoint): Bir ağa bağlanan dizüstü, telefon, sunucu gibi her bir cihaz.
Uçtan Uca Şifreleme (End-to-End Encryption): Mesajın yalnızca gönderen ve alıcıda okunabildiği, arada kimsenin (servis dâhil) erişemediği şifreleme.
Uygulama Beyaz Listeleme (Application Allowlisting): Yalnızca önceden onaylanmış uygulamaların çalışmasına izin verme yaklaşımı.

V

Veri İhlali (Data Breach): Hassas verilerin yetkisiz kişilerce ele geçirilmesi veya açığa çıkması olayı.
Veri Kaybı Önleme (DLP): Hassas verilerin izinsiz biçimde kurum dışına çıkmasını tespit edip engelleyen teknoloji.
Veri Maskeleme (Data Masking): Gerçek veriyi, biçimini koruyan sahte ama gerçekçi değerlerle gizleme tekniği.
Veri Sızdırma (Data Exfiltration): Ele geçirilen bir sistemden verilerin dışarıya gizlice kopyalanıp taşınması.
VPN (Sanal Özel Ağ): İnternet bağlantınızı şifreleyerek verilerinizi başkalarının okumasından koruyan araç.

Y

Yalıtılmış Ortam (Sandbox): Şüpheli bir dosyayı veya kodu, asıl sisteme zarar vermeden çalıştırıp incelemek için ayrılmış güvenli alan.
Yama Yönetimi (Patch Management): Yazılım güncellemelerinin düzenli ve önceliklendirilmiş biçimde uygulanması süreci.
Yama (Patch): Bir yazılımdaki hatayı veya güvenlik açığını kapatmak için yayımlanan güncelleme.
Yanal Hareket (Lateral Movement): Saldırganın bir ağa girdikten sonra cihazdan cihaza yayılarak ilerlemesi.
Yazılım Bileşen Envanteri (SBOM): Bir yazılımın içerdiği tüm bileşen ve bağımlılıkların listesini tutan envanter.
Yem Bırakma (Baiting): Merak veya çıkar duygusunu kullanarak (örneğin sahte USB veya ücretsiz indirme) kurbanı tuzağa düşürme.
Yetkilendirme (Authorization): Doğrulanmış bir kullanıcının hangi kaynaklara erişebileceğini belirleme süreci.
Yönetilen Tespit ve Yanıt (MDR): Tehdit izleme ve müdahaleyi 7/24 uzman bir ekibe devreden hizmet modeli.
Yönetişim, Risk ve Uyum (GRC): Güvenliğin; politika, risk yönetimi ve yasal uyum çerçevesinde bütüncül yönetilmesi.

Z

Zararlı Yazılım (Malware): Bilgisayarlara veya ağlara zarar vermek için tasarlanmış kötü amaçlı yazılımların genel adı.
Zombi Bilgisayar (Zombie): Zararlı yazılımla ele geçirilip uzaktan yönetilen, saldırılarda kullanılan cihaz.