Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı açıklandı: 2 yılda 5 milyon kişiye okuryazarlık eğitimi

Türkiye'nin yapay zekâ alanındaki yol haritasını ortaya koyan Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı, İstanbul'da düzenlenen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde açıklandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın katıldığı zirvede tanıtılan plan; "fark et, istifade et, üret ve yönet" olmak üzere dört temel eksen ve her eksende birbirini tamamlayan dört eylem üzerine kuruldu.

Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı

Planın "fark et" ekseninde öne çıkan başlık, her yaştan vatandaşın yapay zekâyı doğru anlaması ve güvenli biçimde kullanması için başlatılacak Ulusal Yapay Zekâ Okuryazarlığı Programı oldu. Açıklanan başlıca hedefler şunlar:

• 81 ilde kurulacak atölyelerle 2 yılda 5 milyon vatandaşa eğitim,
• 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanının yetiştirilmesi,
• 100 bin yapay zekâ uygulama profesyonelinin kazandırılması.

Veri, altyapı ve dijital egemenlik

"İstifade et" ve "yönet" eksenlerinde veri ile altyapı hedefleri vurgulandı. Sağlık, tarım, savunma ve elektronik ticaret başta olmak üzere en az 2 bin kamu veri seti, Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden erişime açılacak. 2030 yılına kadar veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigavata çıkarılması, kamu yatırım programlarından yapay zekâ projelerine en az yüzde 2 pay ayrılması ve veri merkezi, bulut ile yapay zekâ altyapılarında en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesi hedefleri paylaşıldı.
Erdoğan, kullanıcı haklarını koruyan ve yatırımcılara öngörülebilirlik sağlayan, orantılı risk yaklaşımına dayalı bir düzenleyici çerçeve kurulacağını; bu çerçeveyle vatandaşların mahremiyet ve emniyetinin güvence altına alınacağını belirtti.

Yerli dil modelleri

Türkçe Büyük Dil Modeli↗ çalışmalarının dijital egemenliği güçlendirmek üzere kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi. TÜBİTAK'ın yerli dil modeli Bilge; T3 Vakfı ve Baykar iş birliğinde geliştirilen büyük dil modeli ile HAVELSAN'ın Main Platformu'ndaki 9 milyar parametreli model bu alandaki örnekler olarak sayıldı. Ayrıca Türk Devletleri Teşkilatıyla aşamalı olarak Oğuz, Kıpçak ve Karluk dillerini kapsayan ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli geliştirileceği açıklandı.

Güvenlik ve mahremiyet açısından ne anlama geliyor?

Bakan Kacır, yapay zekânın güvenli, adil, etik ve sorumlu kullanımı konusunda dünyada bağlayıcı ve hakkaniyetli bir küresel zeminin henüz oluşmadığına dikkat çekti. Bu boşluğun; veri mahremiyetinden algoritmik önyargılara, dezenformasyondan siber tehditlere kadar pek çok riski beslediğini söyledi.

İnsanı merkeze almayan, adaleti gözetmeyen, mahremiyeti korumayan bir zeminde geliştirilen teknoloji, insanlığın hayrına netice üretmez.

Plan kapsamında, yapay zekânın etik ilkelere uygun ve güvenilir biçimde geliştirilmesi görevinin Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına verildiği; girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağı yönlendirildiği ve koordinasyonda Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik↗ Başkanlığının da yer aldığı bildirildi.

Farkındalık için neden önemli?

Eylem planının vatandaşa dönük en somut ayağı, geniş kapsamlı okuryazarlık eğitimi. Yapay zekâ araçlarının günlük hayatta hızla yaygınlaşması; oltalama↗, dolandırıcılık, derin sahte↗ (deepfake) içerikler ve veri mahremiyeti gibi konularda bilinçli kullanımı her zamankinden önemli kılıyor. Yapay zekâyı güvenli kullanmak, en az onu üretmek kadar kritik bir beceri hâline geliyor.
(Kaynak: Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde yapılan resmi açıklamalar, 13 Haziran 2026.)