Kurumsal SOME ve Sektörel SOME: Siber Olaylara Müdahale Yapısı
Türkiye’de siber olaylara müdahale üç katmanlı bir yapıyla yürütülür: ulusal düzeyde USOM, sektör düzeyinde Sektörel SOME ve kurum düzeyinde Kurumsal SOME. Büyük kuruluşların bu yapıdaki yeri ve sorumlulukları.
Türkiye’de siber olaylara müdahale, tek bir kurumun değil, eşgüdümlü bir ulusal yapının işidir. Bu yapı üç katmanlıdır: en üstte ulusal koordinasyonu sağlayan USOM, sektör düzeyinde Sektörel SOME’ler ve kurum düzeyinde Kurumsal SOME’ler. Büyük kuruluşlar (özellikle kamu kurumları ve kritik altyapı işletenler) bu yapının doğal bir parçasıdır.
SOME nedir?
SOME, “Siber Olaylara Müdahale Ekibi”nin kısaltmasıdır. Görevi; siber olayları önlemek, gerçekleştiğinde hızlı ve eşgüdümlü müdahale etmek, kayıt tutmak ve ilgili üst makamlarla bilgi paylaşmaktır. SOME yapısı, BTK koordinasyonunda ilgili mevzuatla düzenlenmiştir.
Üç katmanlı yapı
- USOM (Ulusal Siber Olaylara Müdahale Merkezi): BTK bünyesinde, ulusal düzeyde koordinasyonu sağlar; tehdit ve uyarıları yayar, SOME’ler arasında bilgi akışını yönetir.
- Sektörel SOME: Bir sektörün düzenleyici/denetleyici kurumu veya ilgili bakanlığı bünyesinde kurulur. Kendi sektöründeki Kurumsal SOME’leri koordine eder, yönlendirir ve USOM ile aralarında köprü görevi görür (örneğin bankacılık, enerji, telekomünikasyon, ulaştırma, sağlık gibi sektörlerde).
- Kurumsal SOME: Tek bir kurum/kuruluş bünyesinde kurulur. Kendi kurumundaki siber olayları önler ve onlara müdahale eder; durumu Sektörel SOME ve USOM’a raporlar.
Kurumsal SOME’nin görevleri
- Kurumun bilişim sistemlerine yönelik siber olayları önlemek için tedbir almak.
- Bir olay gerçekleştiğinde tespit etmek, sınırlamak, müdahale etmek ve normale dönüşü sağlamak.
- Olayları kayıt altına almak ve USOM ile Sektörel SOME’ye bildirmek.
- USOM’dan gelen uyarı, bildirim ve talimatları uygulamak.
- Kurum içinde farkındalığı ve hazırlığı (tatbikatlar dâhil) artırmak.
Nasıl kurulur ve işletilir?
Kurumsal SOME genellikle bir SOME yöneticisi ve teknik personelden oluşur; küçük kurumlarda mevcut BT/güvenlik ekibiyle, büyük kurumlarda ayrı bir yapı olarak konumlanabilir. Ekibin güncel iletişim bilgileri USOM/Sektörel SOME ile paylaşılır. Etkinliği; yazılı prosedürler, düzenli tatbikatlar ve olay sonrası iyileştirmelerle artar.
Büyük işletmeler için anlamı
Kurumsal SOME, kurumun olay müdahale↗ yeteneğini hem içeride örgütler hem de ulusal yapıyla bağlar. İç olay müdahale planınızı (roller, oyun kitapları, iletişim akışları) Kurumsal SOME yapısıyla bütünleştirmek; hem mevzuata uyumu hem de gerçek bir olayda hızlı ve eşgüdümlü hareketi sağlar.
Kurumsal SOME yalnızca bir mevzuat gereği değil; kurumunuzu ulusal siber savunma ağına bağlayan, dışarıdan gelen erken uyarılardan yararlanmanızı sağlayan bir yapıdır.
