Serbest Çalışanlar İçin Sahte Fatura ve Ödeme Dolandırıcılığı
Tek kişilik işletmeler için en pahalı tuzak: sahte fatura, değiştirilmiş IBAN ve “acil ödeme” talepleri. Nasıl tanınır ve nasıl önlenir?
Serbest çalışanların karşılaştığı en pahalı siber risk, çoğu zaman karmaşık bir “hack” değil; ikna yoluyla yanlış hesaba para göndertmektir. Saldırgan; müşteriniz, tedarikçiniz ya da bir kurum gibi davranarak sizi aceleyle ödeme yapmaya veya hesap bilgilerinizi değiştirmeye ikna etmeye çalışır. Bu yönteme iş e-postası ele geçirme↗ (BEC) de denir.
En sık görülen üç senaryo
- Değiştirilmiş IBAN: Çalıştığınız bir tedarikçi/iş ortağı gibi görünen e-posta, “banka hesabımız değişti, yeni IBAN’a ödeyin” der. IBAN saldırgana aittir.
- Sahte müşteri / fazla ödeme: Sahte bir “müşteri” fazla ödeme yaptığını öne sürüp aradaki farkı geri istemeniz için sizi yönlendirir.
- Acil transfer baskısı: “Hemen şu ödemeyi yap, sonra konuşuruz” tarzı, aciliyet ve otorite kullanan mesajlar.
Uyarı işaretleri
- Banka/hesap bilgisi değişikliği talebi, özellikle e-posta veya mesajla gelmişse.
- Aciliyet, gizlilik (“kimseyle konuşma”) ve alışılmadık ödeme yöntemi ısrarı.
- Gönderen adresinde küçük farklar (
info@firma-tr.comyerineinfo@firma-tr.co). - Faturada beklenmedik tutar, eksik bilgi veya tanımadığınız bir hizmet.
Kendinizi nasıl korursunuz?
- Hesap değişikliklerini ikinci bir kanaldan doğrulayın: IBAN değişikliği talebini, mesaja cevap vererek değil; daha önce bildiğiniz telefon numarasından arayarak teyit edin.
- Ödeme öncesi kısa bir kontrol alışkanlığı: Tutar, alıcı ve IBAN’ı her seferinde gözden geçirin; ilk ödemeyi küçük bir test tutarıyla yapın.
- E-postanızı koruyun: İşletme e-postanızda güçlü parola ve iki adımlı doğrulama↗ olsun; ele geçirilen bir e-posta, bu dolandırıcılığın en kolay yoludur.
- Faturalarda netlik: Kendi faturalarınızda IBAN’ı sabit tutun ve “IBAN değişikliğini asla e-posta ile bildirmeyeceğiz” notunu ekleyin.
Para söz konusu olduğunda kural basittir: acele ettiren her talebi yavaşlatın ve bağımsız bir kanaldan doğrulayın.
Bu dolandırıcılıklar genellikle bir oltalama↗ mesajıyla başlar. Sahte mesajları tanıma ve genel dolandırıcılık tuzakları için:
Dolandırıldıysanız
Vakit kaybetmeden bankanızı arayıp transferi durdurmaya çalışın, ilgili hesapların parolalarını değiştirin ve durumu yetkililere (Emniyet Siber Suçlarla Mücadele, BTK, USOM) bildirin. Hızlı hareket, paranın geri alınma şansını artırır.
