Çevrimiçi Dolandırıcılığı Tanıma ve Önleme
Sahte mesajlar, “acele et” baskısı ve gerçek görünen siteler… Dolandırıcılığın tuzaklarını ve kendinizi korumanın yolunu öğrenin.
Dolandırıcılar; banka, kargo şirketi, bir devlet kurumu ya da tanıdığınız biri gibi davranarak sizi aceleyle hareket etmeye ikna etmeye çalışır. Amaç paranızı ya da bilgilerinizi ele geçirmektir. Yöntemleri değişse de mantık hep aynıdır: güven, korku veya açgözlülük duygusunu tetikleyip düşünmenize fırsat vermeden harekete geçirmek. Buna sosyal mühendislik↗ denir.
Sık görülen tuzaklar
- Sahte SMS/e-posta: “Kargonuz bekliyor, ücret ödeyin” ya da “Hesabınız kapatılacak” bağlantıları.
- Sahte giriş sayfaları: Bankanın veya bir uygulamanın aslına çok benzeyen kopyaları.
- Telefon dolandırıcılığı: Kendini “banka/operatör/destek görevlisi” olarak tanıtıp kod veya uzaktan erişim isteyen kişiler.
- Yatırım/çekiliş: “Kesin ve yüksek kazanç” vaatleri, sahte kripto platformları.
- Sahte alışveriş siteleri: Çok ucuz ürünler, yalnızca kapıda değil “havale” isteyen, iletişim bilgisi olmayan siteler.
- Duygusal dolandırıcılık: Sahte “romantik” veya “yardım” hikâyeleriyle para isteyen kişiler.
Altın kural: dur, düşün, doğrula
- Dur: Aciliyet ve korku hissi en büyük uyarı işaretidir. Acele ettiren her istek şüphelidir.
- Düşün: Gerçek bir kurum sizden parola, PIN veya tek kullanımlık kod ister mi? İstemez.
- Doğrula: Kurumu mesajdaki numara/bağlantı yerine, kartınızın arkasındaki ya da resmî sitedeki numaradan arayın.
Birkaç sağlam alışkanlık
- Bağlantıya tıklamadan önce adrese bakın; tanımadığınız alan adlarına şüpheyle yaklaşın.
- Telefonda kimseye uzaktan erişim uygulaması (AnyDesk, TeamViewer vb.) kurdurmayın.
- Tek kullanımlık doğrulama kodunu hiç kimseyle paylaşmayın.
- Ödemeyi yalnızca güvenilir, bilinen yöntemlerle yapın; “sadece havale/kripto” ısrarına dikkat edin.
Hiçbir banka veya kurum sizden telefonda ya da SMS ile parola, PIN veya doğrulama kodu istemez.
Dolandırıldığınızı fark ederseniz
- Vakit kaybetmeden bankanızı arayıp kartınızı/hesabınızı bloke ettirin.
- İlgili hesapların parolalarını değiştirin.
- Durumu yetkililere bildirin: Emniyet (Siber Suçlarla Mücadele), BTK ve USOM başvuru kanallarını kullanabilirsiniz.
Bu dolandırıcılıkların büyük kısmı oltalama↗ mesajlarıyla başlar; sahte mesajları tanımayı şu rehberde ayrıntılı bulabilirsiniz:
